عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

386

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

مسلمانان را نصرت داد و امير محمود رحمة اللّه فيروزى يافت و جيپال مقهور گشت و كافران نابود شدند ، و مسلمانان اندران معركه پنج هزار كافر را كشته بودند و جيپال را اسير گرفتند با پانزده تن از پسر و برادر او . بسيار غنايم يافتند از مال و برده و ستور . و چنين گويند كه اندر گردن جيپال قلاده بود مرصع بجواهر . اهل بصر آن را صد و هشتاد هزار [ 1 ] دينار قيمت كردند ، و اندر گردنهاى ديگر سرهنگان هند و همچنين قليدها [ 2 ] يافتند قيمتى . و اين فتح روز شنبه [ 3 ] بود هشتم محرم سنه ثلث و تسعين و ثلثمائه . و از آنجا به ويهند [ 4 ] رفت ، و آن ولايت بسيارى بكشاد ، و چون بهار روى بنمود ، امير محمود رحمة اللّه ( به ) غزنين باز آمد . و اندر محرم سنه ثلث و تسعين و ثلثمائه بسيستان رفت و خلف بن احمد اندر حصار طاق [ 5 ] شد ، كه آن قلعتى محكم بود . و امير محمود بحرب بيستاد . و چون روزگار همى شد بفرمود تا پيلان درباره [ 6 ] حصار طاق بيفگندند ( 221 ) خلف بترسيد و زنهار خواست و بيرون آمد ، و همه كليد گنجها پيش امير محمود نهاد و امير محمود او را لطف كرد و نيكو گفت ، و از وى پرسيد : « كه كجا خواهى تا فرستمت » ! خلف گفت به گوزگانان . او را آنجا فرستاد . و ميرك امير خلف بدهك [ 7 ] بود .

--> [ ( 1 - ) ] يمينى 157 : مائتى الف دينار . [ ( 2 - ) ] كذا در هر نسخه ، امالهء قلاده است ، مانند كتابه و كتيبه . [ ( 3 - ) ] يمينى 158 : يوم الخميس . [ ( 4 - ) ] ويهند بر كنار چپ درياى سند در حدود ده ميلى غربى اتك امروزى واقع و اكنون هند ناميده مىشود ، كه بقاياى شهر قديم در آن موجود است . [ ( 5 - ) ] طاق از شهرهاى سيستان بود به طرف خراسان ، بفاصلهء يك روزه راه در شمال زرنج واقع بود ( جغرافيهء خلافت 518 ) . [ ( 6 - ) ] هر دو : دوباره ؟ باره ديوار قلعه است . [ ( 7 - ) ] دهك منزلى بود در زابلستان بين زرنج و بست ( ابن حوقل 305 ) اما مراد از ميرك امير خلف شايد مرگ امير خلف باشد .